محمد بن جرير الطبري ( مترجم : پاينده )
1974
تاريخ الطبرى ( فارسي )
گويد : دستبى از همدان بود و پادگانهاى آن با همدان بود تا فرستاده جواب عمر بن خطاب را براى نعيم بن مقرن آورد كه چنين بود : « اما بعد ، يكى را در همدان جانشين خويش كن و سماك بن خرشه را به كمك بكير بن عبد الله فرست و خودت حركت كن و با وى برو و با جمعشان تلاقى كن و آنجا بمان كه از همه ولايتها معتبر تر است و براى منظور تو مناسبتر . » پس نعيم ، يزيد بن قيس همدانى را در همدان نهاد و از واج روذ با سپاه آهنگ رى كرد . گويد : سماك بن مخرمه بنيانگزار مسجد سماك بود ، نعيم مكتوب صلح همدان را تجديد كرد و يزيد بن قيس همدانى را آنجا نهاد و با سپاه برفت تا به رى رسيد و نخستين كس از عربان بود كه سوى ديلمان رفت . فتح رى گويد : نعيم با سپاه از واج روذ حركت كرد و از آنجا تا دستبى قلمرو وى بود و آهنگ رى كرد كه در آنجا بر ضد وى فراهم شده بودند . آنگاه زينبى ، ابو الفرخان ، برون شد و در محلى بنام قها با وى ديدار كرد كه به صلح بود و مخالف شاه رى بود ، ضرب شصت مسلمانان را ديده بود و به سياوخش و خاندان وى حسد مىورزيد ، پس با نعيم بيامد . در اين هنگام پادشاه رى سياوخش ، پسر مهران ، پسر بهرام چوبين بود كه از مردم دنباوند و طبرستان و قومس و گرگان كمك خواست و گفت : « دانستهايد كه اينان به رى آمدهاند و وقت جنبيدن است . » پس به كمك وى فراهم آمدند و سياوخش سوى نعيم رفت و در دامن كوه رى مجاور شهر تلاقى شد و جنگ انداختند . گويد : زينبى به نعيم گفته بود جمع اينان بسيار است و سپاه تو كم ، گروهى سوار با من بفرست كه از راهى كه ندانند وارد شهر شوم و تو سوى آنها هجوم ببر